Wstęp

Dokument ten, zawiera zebrane informacje dotyczące zasad obowiązujących osoby korzystające z dostępu do komputerów i sieci uczelnianej (a za jej pośrednictwem do Internetu) w Uczelnianym Centrum Informatyki AGH. Większość informacji zawartych w tym dokumencie można znaleźć w innych dokumentach, takich jak ,,regulamin uczelnianej sieci komputerowej'', czy też poprzednich wydaniach biuletynu. Teraz zostały one zebrane w jednym dokumencie, aby ułatwić użytkownikom UCI zapoznanie się z obowiązującymi ich zasadami.

Dostęp do uczelnianej sieci komputerowej i Internetu

  Konta

Aby móc korzystać z komputerów UCI, zarówno na miejscu jak i zdalnie za pośrednictwem uczelnianej sieci komputerowej, niezbędne jest posiadanie konta na jednym z ogólnodostępnych (dla studentów i pracowników AGH) serwerów. Pełny spis serwerów dostępnych w UCI, wraz z ich krótkim opisem, można znaleźć na stronie www.uci.agh.edu.pl/uci/serwery.php, lub uzyskać bezpośrednio w UCI.

Zasady zakładania kont są następujące:

• Pracownicy i doktoranci mają konta zakładane na podstawie dowodu osobistego (tylko pracownicy) lub legitymacji doktoranckiej. Konta zakładane są w p. 403 w UCI.

• Studenci mogą założyć sobie konto na podstawie ważnej legitymacji studenckiej AGH, zgłaszając się osobiście u operatorów (p.416) w UCI. Po wprowadzeniu danych, konto jest zakładane automatycznie w nocy - czyli następnego dnia można rozpocząć na nim pracę.

  Dziekan wydziału ma prawo ustalić inne zasady zakładania kont dla studentów danego wydziału.

  Konta studenckie są ważne do końca roku akademickiego - konta nie przedłużone do końca października są na początku listopada automatycznie kasowane. Zasady te odnoszą się także do pracowników i doktorantów posiadających konta na serwerach studenckich.

Konto przy założeniu otrzymuje początkowe hasło (pracownik może hasło odebrać osobiście lub zostanie ono przesłane do odpowiedniej jednostki w zaklejonej kopercie, student otrzymuje hasło przy podawaniu danych operatorom). Hasło to należy możliwie szybko zmienić na inne, znane tylko właścicielowi konta.

Za konto całkowicie odpowiedzialny jest właściciel konta. Konta nie wolno udostępniać osobom trzecim. Za wszelkie operacje wykonane z danego konta odpowiedzialny jest jego właściciel.

Zarówno studenci jak i pracownicy mogą posiadać konta na kilku serwerach jednocześnie.

UWAGA! Każdy kto posiada konto na jednym z serwerów Uczelnianego Centrum Informatyki ma obowiązek przestrzegać regulaminu uczelnianej sieci komputerowej, dostępnego pod adresem www.uci.agh.edu.pl/komunikaty/rb-zr/2000/dokumenty/4.html, którego fragmenty można znaleźć także w tym tekście.

Zgodnie z pkt.10 regulaminu USK niedopuszczalne jest wykorzystywanie swojego konta jako adresu e-mail dla firmy komercyjnej, ani do żadnej innej działalności komercyjnej (sprzedaż oprogramowania, reklama, itp...). W przypadku wykrycia takich przypadków, do władz uczelni i do prokuratury będą kierowane odpowiednie wnioski.

  Dostęp lokalny

Laboratoria Uczelnianego Centrum Informatyki są otwarte zwykle w godzinach od 8⁰⁰ do 21⁰⁰ w dni powszednie (od poniedziałku do piątku). Studenci mogą sprawdzić na wywieszonym w gablocie na korytarzu planie zajęć, kiedy dane laboratorium jest wolne. Poza laboratoriami dostępne jest także kilka stanowisk terminalowych na korytarzu, z których można skorzystać w celu np. przeczytania poczty, przy czym jeżeli do stanowisk tych ustawia się kolejka, to nie należy ich zajmować dłużej niż 5-10 minut.

Aby skorzystać z jakiegokolwiek komputera w UCI należy być studentem lub pracownikiem AGH i mieć przy sobie dokument to potwierdzający (np. ważną legitymację studencką - nie może to być dowód osobisty ani indeks). Stosowny dokument należy oddać operatorowi przed rozpoczęciem pracy, a po zakończeniu pracy należy go odebrać. Ze względu na zdarzające się przypadki ginięcia dokumentów, prosimy aby dokument oddawać do rąk operatora (a nie np. zostawiać na stoliku gdy operatora chwilowo nie ma).

Studenci mogą w laboratorium pracować indywidualnie, lub grupowo w formie zajęć z prowadzącym. Prowadzący zajęcia może (ale nie musi!) wyrazić zgodę na przebywanie w laboratorium w czasie zajęć studentów nie odbywających z nim zajęć (oczywiście w razie wolnych miejsc). W przypadku braku takiej zgody, studenci nie odbywający zajęć muszą bezwzględnie opuścić laboratorium.

W czasie pracy w laboratorium należy stosować się do poleceń dyżurnego operatora, pod groźbą utraty konta.

Zasady korzystania z laboratoriów komputerowych w UCI są szczegółowo opisane w oddzielnym tekście, wywieszonym w gablocie na korytarzu w UCI

  Praca zdalna

Poza pracą w laboratoriach UCI, możliwa jest także praca za pośrednictwem uczelnianej sieci komputerowej, lub Internetu. Pierwszy z tych przypadków dotyczy sytuacji, gdy dany student lub pracownik ma dostęp do komputera podłączonego do USK (np. w innym laboratorium, lub we własnym gabinecie), drugi - gdy ma się dostęp do dowolnego komputera podłączonego do sieci Internet (w szczególności może być to komputer w domu, podłączony do Internetu za pośrednictwem modemu).

Do pracy zdalnej niezbędne jest odpowiednie oprogramowanie, szczegółowych informacji na temat dostępu do tego oprogramowania oraz jego instalacji i konfiguracji udzielają lokalni administratorzy USK. Osoby pragnące korzystać z dostępu poprzez Internet muszą natomiast same poszukać odpowiednich informacji na własną rękę - np. w książkach na temat Internetu, których obecnie bardzo wiele pojawiło się w księgarniach.

Dla pracowników AGH (a konkretnie - osób które mają konto na serwerze galaxy) możliwy jest także dostęp przez zestaw modemów pod numerem telefonu 6173800, szczegóły na stronie www.uci.agh.edu.pl/dokumenty/faq.php#modemy.

Wszystkich korzystających z dostępu zdalnego także obowiązuje regulamin USK.

Bezpieczeństwo i prywatność

  Hasła

Dostęp do konta użytkownika chroniony jest przez hasło, którego nie wolno nikomu udostępniać! Użytkownik jest całkowicie odpowiedzialny za operacje wykonane z jego konta przez osoby, którym udostępnił hasło.

Udostępnianie konta osobom trzecim jest zabronione!

Ponieważ przekazanie komuś hasła jest równoważne z udostępnieniem mu swojego konta, w żadnym wypadku nie należy przekazywać swojego hasła przez e-mail, IRC, telefonicznie, ani w żaden inny sposób, nawet jeżeli osoba która o to prosi podaje się za administratora. Administrator nie potrzebuje hasła użytkownika, zatem zwykle opisana powyżej sytuacja oznacza, że ktoś próbuje podszywać się pod administratora w celu uzyskania nieuprawnionego dostępu do kont użytkowników.

  Bezpieczeństwo i praca zdalna

Ponieważ istnieje możliwość podsłuchu w sieci Internet, należy pamiętać że pracując zdalnie, szczególnie z komputerów znajdujących się poza USK, lub w miejscach publicznie dostępnych (jak laboratoria), jesteśmy narażeni na przechwycenie hasła przez osoby niepowołane. Należy zatem przestrzegać kilku podstawowych zasad:

• Przy pracy zdalnej, należy unikać programów przesyłających hasło w postaci zwykłego tekstu (nie zaszyfrowane), takich jak telnet czy ftp. Programami bezpiecznymi są ssh zamiast telnet, oraz sftp zamiast ftp.
• Przynajmniej raz na 3 miesiące należy zmieniać hasło, nowe hasło powinno być istotnie różne od poprzedniego.
• Hasło nie powinno być ,,trywialne'', tzn. niemożliwe powinno jego być odgadnięcie lub złamanie przez testowanie kolejnych słów ze słownika. Dobre hasła tworzy się, biorąc pierwsze litery jakiegoś zdania - otrzymujemy hasło trudne do odgadnięcia, a jednocześnie łatwe do zapamiętania.

  Prywatność

Administratorzy sieci i systemów, oraz inne osoby mające dostęp do prywatnych danych użytkowników (w tym także ich poczty) mają obowiązek do przestrzegania tajemnicy korespondencji w odniesieniu do tak uzyskanej informacji. Jeżeli jednak istnieją uzasadnione podejrzenia do złamania przez użytkownika regulaminu USK lub innych obowiązujących przepisów, administrator ma prawo sprawdzić zawartość plików użytkownika i jego poczty.

Należy pamiętać, że konta na komputerach USK nie są kontami prywatnymi, w związku z tym powinny służyć do korespondencji związanej z przedmiotem studiów lub pracy. Osoby, które chcą korzystać z sieci Internet do celów prywatnych, powinny założyć sobie konta u jednego z wielu publicznie dostępnych dostawców usług Internetowych. (Nasuwa się tutaj analogia z telefonami w pokojach pracowników - jest chyba zrozumiałe dla każdego, że nie powinny one być używane do rozmów prywatnych).

Regulamin USK

Regulamin ten został wprowadzony zarządzeniem JM Rektora AGH nr 11/93 z 6.10.1993 r.

Cały regulamin uczelnianej sieci komputerowej dostępny jest pod adresem www.uci.agh.edu.pl/komunikaty/rb-zr/2000/dokumenty/4.html a także w gablocie na korytarzu w UCI. Poniżej przytoczono tylko najistotniejsze punkty:

1.

Uczelniana Sieć Komputerowa Akademii Górniczo-Hutniczej (USK AGH) jest przyłączona do Naukowych i Akademickich Sieci Komputerowych (NASK) i podlega przepisom zawartym w regulaminie NASK , które mają zastosowanie w kwestiach nie objętych niniejszym regulaminem.

2.

Administratorem USK AGH jest kierownik Sekcji USK w Uczelnianym Centrum Informatyki AGH. UCI AGH odpowiada za eksploatację i merytoryczną stronę rozbudowy USK AGH oraz reprezentuje AGH wobec NASK.

5.

Sieci lokalne, czyli fragmenty USK obejmujące pojedynczą jednostkę organizacyjną AGH w rozumieniu Regulaminu Organizacyjnego AGH (lub kilka współpracujących jednostek organizacyjnych), podlegają administracji tych jednostek organizacyjnych. Kierownicy tych jednostek wyznaczają administratorów sieci lokalnych (osoby odpowiedzialne za eksploatację sieci lokalnych oraz kontakty z UCI AGH) oraz administratorów komputerów włączonych do sieci lokalnych.

6.

Włączenie sieci lokalnych do USK AGH następuje za zgodą administratora USK, po zatwierdzeniu przedstawionego projektu sieci lokalnej i sprawdzeniu zgodności wykonania z projektem. Administrator USK ma prawo odmówić włączenia sieci lokalnej do USK, jeżeli sieć nie spełnia przyjętych dla USK AGH norm technicznych. Wszelkie zmiany w topologii sieci lokalnej dokonywane przez użytkowników lub na ich zlecenie muszą być konsultowane z UCI AGH.

8.

Zabronione jest wykonywanie czynności mogących w istotny sposób zakłócić funkcjonowanie USK AGH, takich jak rozłączanie okablowania, wymiana osprzętu, oprogramowania sieciowego itd. bez uzgodnienia z UCI AGH.

9.

Użytkownikiem USK AGH jest każda osoba korzystająca z komputera podłączonego do USK AGH, niezależnie od jego lokalizacji.

[...]

Konta na komputerach włączonych do USK są zakładane i usuwane na wniosek kierowników jednostek organizacyjnych (wydziałów, instytutów, katedr itd.). Administratorzy wszystkich komputerów włączonych do USK AGH mają obowiązek zapewnienia, że do komputerów tych nie uzyskają dostępu osoby postronne, nieupoważnione do korzystania z USK AGH.

10.

Niedopuszczalne jest wykorzystywanie USK AGH do celów komercyjnych bez zgody władz AGH oraz NASK.

14.

Użytkownicy USK AGH mają prawo do prywatności danych przechowywanych w systemach komputerowych włączonych do USK. Administratorzy sieci i systemów oraz inne osoby mające dostęp do zbiorów innych użytkowników zobowiązane są do przestrzegania tajemnicy korespondencji w odniesieniu do uzyskanych tą drogą informacji.

Administratorzy sieci i systemów komputerowych nie ponoszą odpowiedzialności za naruszenia prywatności i inne nadużycia powstałe z winy użytkowników (np. w rezultacie udostępnienia hasła innym osobom). Stanowczo zabronione są działania mające na celu uzyskanie nieupoważnionego dostępu do zasobów komputerowych AGH, w tym podszywanie się pod innych użytkowników, lub monitorowanie łącz USK. Użytkownicy w systemach wielodostępnych mają obowiązek dbać o ochronę swoich zasobów poprzez stosowanie i częstą zmianę haseł.

15.

Osoby łamiące powyższy regulamin mogą być na wniosek administratora USK pozbawione prawa korzystania z USK AGH. W przypadku powstania strat materialnych z powodu złamania regulaminu, użytkownik może być obciążony kosztami. Administratorzy komputerów włączonych do USK AGH mają obowiązek poinformowania o tym użytkowników.

Oprogramowanie

Na serwerach Uczelnianego Centrum Informatyki znajduje się duża ilość oprogramowania. Korzystanie z tego oprogramowania jest dopuszczalne wyłącznie na komputerach Uczelnianego Centrum Informatyki, chyba że na dane oprogramowania została zakupiona licencja na całą uczelnię.

Aby sprawdzić czy na dane oprogramowanie zakupiona została licencja obejmująca całą uczelnię, należy skontaktować się z p. Januszem Pilchem z p.418 w UCI (tel. 28-80).

Zabronione jest kopiowanie oprogramowania zainstalowanego na serwerach Uczelnianego Centrum Informatyki bez uzyskania wcześniej zgody!

Powyższe nie dotyczy oprogramowania objętego licencją GNU, czyli darmowego, stanowiącego dużą część programów zainstalowanych na serwerach Unixowych, jednak przed skopiowaniem programu należy upewnić się że jest on faktycznie dostępny na zasadach GNU.

Systemy dostępne w Uczelnianym Centrum Informatyki

W Uczelnianym Centrum Informatyki dostępne są dla użytkowników następujące systemy komputerowe:

• galaxy.uci.agh.edu.pl, SUN Enterprise 450 z systemem operacyjnym Solaris - główny serwer USK AGH, dostępny dla pracowników. Administrator: Bogusław Juza, bogdan@uci.agh.edu.pl, tel. 28-94.

• student.uci.agh.edu.pl, SUN Sparc Server 10 z systemem operacyjnym Solaris - dostępny dla pracowników i studentów.
  Administrator: Bogusław Juza, bogdan@uci.agh.edu.pl, tel. 28-94.

• mops.uci.agh.edu.pl- komputery klasy PC z systemem operacyjnym Linux - dostępne dla pracowników i studentów.
  Administrator: Tomasz Pałac, palac@uci.agh.edu.pl, tel. 28-85.

• regent2.uci.agh.edu.pl- komputer klasy PC z systemem operacyjnym Linux - przeznaczony dla administracji AGH, dostępny dla pracowników.
  Administrator: Marek Wójtowicz, wumarex@uci.agh.edu.pl, tel. 34-77.