• Strona główna AGH
  • AGH Main Page
 
Szukaj w systemie LAB
grupa / kierunek:
Nauki ścisłe i przyrodnicze / Fizyka
Technologie informacyjne / Elektronika
Technologie informacyjne / Informatyka

Eksperyment ATLAS przy akceleratorze LHC w CERN

Kierownik: Danuta Kisielewska
Jednostka wiodąca: Katedra Oddziaływań i Detekcji Cząstek
Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej
Główni wykonawcy:
M. Bochenek, T. Bołd, W. Dąbrowski, M. Dwużnik,
I. Grabowska-Bołd, S. Koperny, T. Kowalski, B. Mindur, K. Półtorak, B. Toczek
Cele ogólne badań:
Celem eksperymentu są badania podstawowe elementarnych składników materii i ich oddziaływań metodą zderzeń wysokoenergetycznych wiązek. Program naukowy
eksperymentu ATLAS budowanego przy akceleratorze LHC obejmuje badanie oddziaływań proton-proton przy najwyższych dostępnych energiach: 14 TeV oraz przy świetlnościach wyższych o dwa rzędy wielkości od osiąganych kiedykolwiek dotychczas. Zbieranie danych
w eksperymencie rozpocznie się w 2008 roku. Realizacja programu planowana jest na
kilkanaście lat. Główne cele eksperymentu to:
- wykrycie i zbadanie bozonów Higgsa – nośników pola postulowanego dla wyjaśnienia mechanizmów spontanicznego łamania symetrii i nadawania masy cząstkom,
- wykrycie i zbadanie supersymetrii – postulowanej symetrii między elementarnymi fermionami i bozonami,
- poszukiwanie materii w stanie plazmy kwarkowo-gluonowej
- unifikacja oddziaływań fundamentalnych
- sprawdzanie koncepcji istnienia dodatkowych wymiarów przestrzennych
Projekty w ramach których realizowany jest temat:
1. Działalność statutowa WFiIS (zadanie: „Budowa aparatury detekcyjnej i przygotowanie programu fizycznego eksperymentu ATLAS przy LHC”).
2. Badania własne: M. Dwużnik (2005-2006, doktorat).
3. Badania własne: B. Toczek (2005-2006, doktorat).
4. Specjalne programy badawcze: „Przygotowanie programu fizycznego i detektorów dla badania oddziaływań proton-proton przy 14 TeV na akceleratorze LHC w CERN”
115/E-343/SPUB/P03/206/93, 115/E-343/SPUB/P03/201/94,
115/E-343/SPUB/P03/108/95,115/E-343/SPUB/P03/199/96,
115/E-343/SPUB/P03/004/97, 115/E-343/ SPUB/P03/157/98,
\"Budowa aparatury detekcyjnej i przygotowanie programu fizycznego eksperymentu
ATLAS przy LHC w CERN-ie\"
112/E- 356/SPUB/CERN/P-03/DZ 10/99,
112/E-356/SPUB-M/CERN/P-03/DZ 250/2000-2002,
112/E- 356/SPB/CERN/P-03/DZ 108/2003-2005, 132/CER/2006/03
5. Granty KBN: “Nowe techniki doświadczalne dla potrzeb eksperymentów LHC w
CERN-ie” - 204229101,
„Opracowanie prototypowych układów scalonych typu ASIC dla odczytu krzemowych
detektorów paskowych” –8S501040 06
Najważniejsze uzyskane wyniki:
Najważniejszymi wynikami uzyskanymi przez zespół z WFiIS w fazie projektowania, budowy i testów aparatury są:
1. Opracowanie układów scalonych do odczytu krzemowych detektorów paskowych detektora SCT (Semiconductor Tracker),
2. Opracowanie metody i budowa systemu kontroli wzmocnienia gazowego w detektorze TRT (Transition Radiation Tracker)
3. Udział w opracowaniu i budowie systemu zasilaczy wysokiego napięcia do polaryzacji krzemowych detektorów paskowych w detektorze SCT.
4. Udział w uruchomieniu HLT steering, części systemu wyzwalania (trygera) i filtracji rejestrowanych przypadków oraz testach oprogramowania na danych uzyskanych z naświetlań detektora promieniowaniem kosmicznym
5. Opracowanie metody selekcji przypadków z elektronami w stanie końcowym na trzecim poziomie trygera.
Najważniejsze publikacje:
1. E. Chesi, A. Clark, V. Cindro, W. Dąbrowski, D. Ferrere, G. Kramberger, J. Kapłon, C. Lacasta, J. Lozano, M. Mikuz, C. Morone, S. Roe, A. Rugde, R. Szczygieł, M. Tadel, P. Weilhammer, A. Zsenei; Performance of a 128 channel analogue front-end chip for readout of Si strip detector modules for LHC experiments. IEEE Transactions on Nuclear Science, vol. 47, no.4, (2000), 1434.
2. W. Dabrowski et al.; Design and performance of the ABCD chip for the binary readout of silicon strip detectors in the ATLAS semiconductor tracker. IEEE Transactions on Nuclear Science, vol.47, no.6, pt.1, Dec. 2000, pp.1843-50.
3. T. Akesson et al., (T. Kowalski); Particle identification using the time-over-threshold method in the ATLAS Transition Radiation Tracker. Nucl. Instr. &Meth. A474 (2001) 172 – 187.
4. T. Akesson, et. al., (T. Kowalski); An X-ray scanner for wire chambers. Nucl. Instr. & Meth. A 507 (2003) 622-635.
5. T. Akesson et. al., (T. Kowalski, B. Mindur); ATLAS Transition Radiation Tracker test-beam results. Nucl. Instr. Meth. A522 (2004) 50-55.
6. T. Akesson et. al., (T. Kowalski, B. Mindur); Operation of the ATLAS Transition Radiation Tracker under very high irradiation at the CERN LHC. Nucl. Instr. Meth. A522 (2004) 25-32.
7. M. Capeans at al., (T. Kowalski, B. Mindur); Recent aging studies for the ATLAS transition radiation tracker. IEEE Trans. Nucl. Sci 51 (2004) 960-967.
8. T. Akesson et. al., (T. Kowalski, B. Mindur); Status of design and construction of the Transition Radiation Tracker (TRT) for the ATLAS experiment at the LHC. Nucl. Instr. Meth. A522 (2004) 131-145.
9. F. Campadal, (W. Dąbrowski), et al.; Beam tests of ATLAS SCT silicon strip detector modules. Nuclear Instruments & Methods in Physics Research A. 2005, vol. 538, pp. 384–407.
10. F. Campabadal, (W. Dabrowski), et al.; Design and performance of the ABCD3TA ASIC for readout of silicon strip detectors in the ATLAS semiconductor tracker. Nuclear Instruments & Methods in Physics Research A. 2005,vol. 552, pp. 292–328.
11. J. Kaplon, W. Dabrowski; Fast CMOS binary front-end for silicon strip detectors at LHC experiments. IEEE Transactions on Nuclear Science 2005, vol. 52 no. 6 pp. 2713–2720.
12. J. Kaplon, W. Dabrowski; Experience with bipolar front-end amplifieres and perspectives for LHC upgrade. Nuclear Instruments and Methods A (2006), Vol. 568, 877-888.
13. A. Abdesselam, (W. Dabrowski, M. Dwuznik. K. Poltorak), et al.; The barrel modules of the ATLAS semiconductor tracker. Nuclear Instruments and Methods A (2006), Vol. 568, 642-671.
14. A. Abdesselam, (W. Dabrowski, M. Dwuznik, S. Koperny, K. Poltorak, B. Toczek), et al.; The ATLAS semiconductor tracker end-cap module. Nucl. Instr. and Meth. A (2007), Vol. 575, 353-389.
15. A. Ahmad, (W. Dabrowski, M. Dwuznik, S. Koperny), et al.; The silicon microstrip sensors of the ATLAS semiconductor tracker. Nucl. Instr. and Meth. A (2007), Vol. 578, 98-118.
16. The ATLAS TRT collaboration, E. Abat, (M. Bochenek, S. Koperny, T. Kowalski, B. Mindur), et al.; The ATLAS Transistion Radiation Tracker (TRT) proportional drift tube: design and performance. Journal of Instrumentation (2008), Vol. 3, No. 2, P02013, doi: 10.1088/1748-0221/3/02/P02013
17. The ATLAS TRT collaboration, E. Abat, (M. Bochenek, S. Koperny, T. Kowalski, B. Mindur), et al.; The ATLAS TRT) barrel detector. Journal of Instrumentation (2008), Vol. 3, No. 2, P02014, doi: 10.1088/1748-0221/3/02/P02014
18. A. Abdesselam, (W. Dabrowski, M. Dwuznik, S. Koperny, K. Poltorak), et al.; Engineering for the ATLAS SemiConductor Tracker (SCT) End-cap. Journal of Instrumentation (2008), Vol. 3, No. 5, P05003, doi: 10.1088/1748-0221/3/05/P05003
Dodatkowe informacje:
W eksperymencie ATLAS uczestniczą 152 instytucje z 34 krajów świata.
Pracownicy WFiIS prowadzą prace zarówno w laboratoriach WFiIS AGH jak również w laboratoriach Europejskiego Centrum Badań Jądrowych CERN w Genewie, gdzie znajduje się akcelerator LHC.
Laboratoria w których realizowany jest temat:
Dane osoby kontaktowej:
prof. dr hab. D. Kisielewska, tel. 12 617 30 05
e-mail: Kisielewska@novell.ftj.agh.edu.pl

data aktualizacji: 2009-02-25

All rights reserved (c) 2013 Akademia Górniczo-Hutnicza